Strojenie to podstawowa umiejętność, którą należy nabyć po rozpoczęciu nauki gry na ukulele zaraz po wybraniu odpowiedniego ukulele. Instrument zagra czysto tylko wtedy, gdy struny mają właściwy naciąg — a ten potrafi się zmieniać z dnia na dzień, zwłaszcza w nowym instrumencie. Dlatego stroimy przed każdym graniem. Poniżej pokazujemy, jak nastroić ukulele na trzy sposoby: od najprostszego dla początkujących po strojenie ze słuchu.
Strojenie ukulele – podstawy
Strojenia ukulele dokonujemy za pomocą dedykowanych każdej strunie kluczy na główce, poprzez podciąganie lub obniżanie dźwięku do odpowiedniej wysokości. Standardowym strojem dla ukulele sopranowego, koncertowego i tenorowego jest g-C-E-A.
Oznacza to, że każda z czterech strun, patrząc od góry instrumentu, przypisany ma konkretny dźwięk: g, C, E i A. Małe „g” w zapisie g-C-E-A nie jest przypadkiem. Oznacza, że czwarta struna brzmi wyżej, niż podpowiadałaby logika gitary — wyżej nawet od struny C i E obok. To tzw. strój reentrant i to właśnie on daje ukulele jego charakterystyczne, jasne brzmienie. W przypadku ukulele barytonowego, które ma większy rozmiar, zalecane jest strojenie na D-G-B-E.
1. Strojenie za pomocą aplikacji na telefon
Jeśli jesteś początkujący ukulelistą i zastanawiasz się, jak nastroić ukulele w najprostszy sposób, rozwiązaniem jest dla Ciebie aplikacja na telefon. Warto przetestować kilka z nich, ponieważ wybór jest naprawdę duży np. GuitarTuna, Fender Guitar Tuner czy Pro Guitar Tuner.
Aplikacja bazuje na dźwięku zebranym przez wbudowany mikrofon, dlatego telefon powinien leżeć w niewielkiej odległości od instrumentu. Strojenie polega na szarpaniu wybranej struny i dokonywaniu korekt (dokręcanie klucza w odpowiednią stronę) na podstawie informacji wyświetlonych na ekranie telefonu. Naszym celem jest to, aby telefon potwierdził na zielono prawidłowy wynik dla każdej struny. Wadą aplikacji jest czułość mikrofonu na wszystkie dźwięki, dlatego ten sposób strojenia zalecany jest jedynie w ciszy.
2. Strojenie ukulele stroikiem
Nowoczesne modele stroików (tunery) bazują na drganiach instrumentu, dlatego montuje się je za pomocą klipsa na główce. Dzięki takiemu rozwiązaniu, strojenie możliwe jest również w głośnych pomieszczeniach czy na koncertach. Do gry na scenie dedykowane są profesjonalne urządzenia, natomiast dla większości z nas odpowiednie będzie strojenie ukulele stroikiem do gitary przy użyciu prostego tunera. Proces strojenia przebiega podobnie jak w przypadku strojenia za pomocą aplikacji, jednak stroiki są bardziej precyzyjne i stroją szybciej. Ciekawym rozwiązaniem jest stroik z wyświetlaczem LCD, a także tuner, który poza standardowym strojeniem chromatycznym, umożliwia bardzo precyzyjne strojenie stroboskopowe.
3. Strojenie na słuch
Osoby zaawansowane spróbować mogą strojenia metodą na słuch. Strojenie ukulele w ten sposób możliwe jest dzięki teoretycznej i praktycznej znajomości dźwięków. Aby nastroić ukulele musimy odnieść się do dźwięku wzorcowego, który najłatwiej uzyskać za pomocą kamertonu. Generuje on perfekcyjny dźwięk A, który potrzebny jest na pierwszym etapie strojenia. Następnie porównujemy dźwięk strojonych strun, trzymanych na odpowiednim progu, do pustych strun już nastrojonych. Inną możliwością jest nastrojenie jednej struny przy użyciu stroika gitarowego, a pozostałych na słuch lub strojenie do pianina. Strojenie ze słuchu jest przydatną umiejętnością i świetnym ćwiczeniem, aby nauczyć się wykrywać różnice wysokości między dźwiękami.
Najczęstsze pytania o strojenie ukulele
Jak często stroić ukulele?
Najlepiej przed każdym graniem ;). Nowe ukulele lub świeże struny — nawet kilka razy podczas jednej sesji.
Czy ukulele stroi się jak gitara?
Nie. Standard to g-C-E-A, a nie EADGBE. Najbliżej gitary jest ukulele barytonowe (D-G-B-E).
Dlaczego ukulele tak szybko się rozstraja?
Nowe ukulele rozstraja się notorycznie — i to normalne. Świeżo założone struny przez pierwsze dni, a nawet tygodnie, się rozciągają. Dopóki się nie „ustabilizują”, strój będzie uciekał po każdym dłuższym graniu. Strój naruszają też zmiany temperatury i wilgotności (drewno pracuje) oraz mocne, intensywne bicie. Na początku nie traktuj stroju jako porażki — strój przed każdym graniem, a po wymianie strun nawet kilka razy dziennie. Z czasem instrument złapie stabilność.
Czy mogę nastroić ukulele bez stroika?
Tak — aplikacją na telefon, ze słuchu od kamertonu albo do pianina. Stroik jest jednak najszybszy i najdokładniejszy.
Strojenie zajmuje kilkanaście sekund, a decyduje o tym, czy ukulele cieszy, czy frustruje. Wybierz metodę pod swój etap: aplikacja na start, stroik klipsowy na co dzień, słuch — gdy chcesz się rozwijać. A potem po prostu graj.
